نکات کلیدی این مطلب:
- بعضی افراد معتقدند که قضاوت یا خشم آنها رفتار شما را تغییر میدهد.
- ما میتوانیم با درک دلایل قضاوت دیگران از ناراحتی ناشی از قضاوت عبور کنیم.
- دردناکترین قضاوتها، قضاوتهایی هستند که حاوی هسته حقیقت باشند.
کلینیک روانشناسی و مشاوره آوان – «وقتی قضاوتت میکنند، خمیازه بکش. وقتی تو را اشتباه میفهمند، لبخند بزن. وقتی تو را دست کم میگیرند، بخند. وقتی تو را محکوم میکنند، نادیده بگیر.» – ماتشونا دلیوایو (Matshona Dhliwayo)
در برههای از زندگی، اکثر ما قضاوت بیرحمانه دیگران را تجربه خواهیم کرد. اگرچه این بخش قابل انتظاری از زندگی است، اما میتواند بسیار دردناک باشد. در این مطلب، راهکارهایی برای کمک به شما در درک بهتر قضاوت و رهایی از ناراحتی ناشی از قضاوت ارائه شده است تا بتوانید به مسیر زندگی خود ادامه دهید و پیشرفت کنید.
بیایید با بررسی برخی حقایق در مورد تمایل روانی به قضاوت شروع کنیم:
- همه ما قضاوت میکنیم، حتی وقتی که قصدش را نداریم. اکثر ما طوری بزرگ شدهایم که در مورد قضاوت دیگران محتاط باشیم. آموزهها و گفتههای بیشماری در این مورد وجود دارد، مانند «قضاوت نکن تا مورد قضاوت قرار نگیری» یا «قبل از اینکه کسی را قضاوت کنی، خودت را جای او بگذار». با این حال، حتی وقتی تلاش میکنیم دیگران را قضاوت نکنیم، مغز ما تمایل دارد به طور ناخودآگاه قضاوت کند. در واقع، قضاوت عادت مغز است که ریشه در بقا، شرطیسازی فرهنگی، ارزشهای فردی و سوگیریهایی دارد که ممکن است حتی از آنها آگاه نباشیم. اغلب، قضاوتها منعکسکننده خطاهای اساسی تفکر (مانند خطاهای انتسابی و سوگیری بازیگر-ناظر) هستند که همه ما میتوانیم در دام آنها بیفتیم. (پیشنهاد میشود مطلب سوگیری منفی و تاثیر آن بر سلامت روان و روابط را مطالعه کنید.)
- بعضی افراد قضاوت میکنند چون میخواهند کمک کنند. بعضی افراد معتقدند که قضاوت یا خشم آنها رفتار شما را تغییر میدهد. برای مثال، بسیاری از افراد ایدههای محکمی در مورد درست و غلط دارند. بسته به تجربیات زندگی یا شخصیتشان، ممکن است احساس کنند که مسئولند تا با افشای اعمال نادرست، دنیا را در جهت «درست» شکل دهند. محکومیت آنها ناشی از تلاش برای کنترل و بهبود رفتار یا موقعیتها (طبق باورهای شخصیشان) است. معمولاً این افراد نمیدانند که همدلی در تغییر رفتار در واقع بهتر از انتقاد یا تنبیه عمل میکند.
- بعضی افراد به دلیل ناامنیهای خودشان قضاوت میکنند. اغلب، افراد منفیترین واکنشها را نسبت به ویژگیهایی دارند که از پذیرش آنها در خودشان امتناع میکنند. به عنوان مثال، کسی که اشتباهات شما را قضاوت میکند، احتمالاً از نقصهای خودش ناراحت است. یا اگر کسی شما را خودخواه خطاب کند، ممکن است احساس نادیده گرفته شدن کند و از اینکه در اولویت قرار دادن خودش مشکل دارد، رنجیده شود. این ایده پشت مفهوم “سایه” است که توسط کارل یونگ (Carl Jung) معرفی شده است. بخشهای سایه ما آن احساسات، تمایلات و ویژگیهایی هستند که ما آنها را غیرقابل قبول میدانیم و ناخودآگاه آنها را رد میکنیم. وقتی سایه خود را نشناخته، نپذیرفته و ادغام نکردهایم، ممکن است بیش از حد واکنش نشان دهیم و به طور ناعادلانهای دیگران را قضاوت کنیم که میتوانند آشکارا سایههای ما را ابراز کنند. (پیشنهاد میشود مطلب رهایی از وسواس گذشتهنگر (RJ) را مطالعه کنید.)
حالا که قضاوت را درک کردیم، بیایید به چند راهکار برای کاهش ناراحتی ناشی از قضاوت بیرحمانه نگاهی بیندازیم:
- منبع را در نظر بگیرید. از خودتان بپرسید آیا من از این شخص در مورد چگونگی زندگیام مشاوره میگیرم؟ آیا این کسی است که زندگی دلخواه من را دارد؟ اگر کسی که در مسیری کاملاً متفاوت یا با اهداف و ارزشهای متفاوت در حال حرکت است شما را قضاوت میکند، مطمئن باشید که نظر او اهمیتی ندارد. انرژی خود را برای بازخورد افرادی که زندگی مورد نظر شما را دارند یا ارزشهای اصلی شما را به اشتراک میگذارند، ذخیره کنید.
- به دنبال هسته حقیقت باشید. دردناکترین قضاوتها، قضاوتهایی هستند که حاوی هسته حقیقت باشند. از قوه تشخیص خود برای یافتن حقیقت استفاده کنید. به عنوان مثال، لازم نیست اتهام خودخواهی و عدم صداقت را بپذیرید، اما پذیرفتن اینکه خودخواهانه و غیرصادقانه رفتار کردهاید (اگر چنین باشد) میتواند مفید باشد. پذیرش صرف هر جنبهای از موقعیتی که مسئولیت آن بر عهده شماست، میتواند به شما کمک کند تا به جلو حرکت کنید، نه اینکه احساس کنید گیر افتادهاید.
- خودتان را ببخشید. هر انسانی در معرض نقاط ضعف و اشتباهاتی قرار دارد. در این مورد، اشتباه شما ممکن است صرفاً اعتماد کردن به فرد اشتباهی بوده باشد! بگذارید اشتباه شما (هرچند جزئی) ارتباط شما را با دیگران عمیقتر کند. وقتی احساسات ناراحتکنندهای به وجود میآیند، انسانیت خود را به طور فعال بپذیرید و خود را ببخشید. (پیشنهاد میشود مطلب چگونه خود و دیگران را ببخشیم را مطالعه کنید.)
- روی آنچه میتوانید کنترل کنید تمرکز کنید. روی اعمال خود در آینده تمرکز کنید. ما نمیتوانیم گذشته را تغییر دهیم. ما نمیتوانیم واکنش دیگران را کنترل کنیم. اما میتوانیم جبران کنیم، با وقار به قضاوتها پاسخ دهیم و عشق بورزیم. اگر متوجه شدید که ذهنتان به سمت مواردی که نمیتوانید کنترل کنید میرود، به آرامی آن را به عقب برگردانید و سپس یک اقدام کوچک و مثبت (مثلاً کمک به کسی، ارائه تعریف) که در کنترل شماست، انجام دهید.
- قضاوت کننده را ببخشید. وقتی افکار مربوط به کسی که شما را قضاوت کرده به ذهنتان خطور میکند، برای او طلب بخشش کنید. همانطور که در بالا ذکر شد، مردم اغلب به دلیل جهل، مسائل حل نشده و نیاز به کنترل، قضاوت میکنند. نقل قولی که این ایده را به خوبی نشان میدهد این است: «قضاوت در مورد یک شخص، شخصیت او را تعریف نمیکند. بلکه شخصیت شما را تعریف میکند.» بگذارید قضاوتهای آنها بازتابی از مشکلات خودشان باشد. و همدلی و شفقتی را که نتوانستهاند به شما ارائه دهند، به آنها نشان دهید.
در نهایت، این نکات را برای ادامهی مسیر پس از فروکش کردن احساساتتان ارائه میدهم:
- درس بگیرد و طلا استخراج کنید. از خودتان بپرسید چه درسی میتوان از این تجربه گرفت؟ شاید این باشد که مراقب باشید به چه کسی در مورد حقایق آسیبپذیرتان اعتماد میکنید. شاید این باشد که با ملاحظهتر رفتار کنید یا یک درمانگر پیدا کنید تا در مورد الگوهای ناسالم به شما کمک کند. شاید به سادگی اهمیت خودداری از قضاوت باشد! هر چه میتوانید از این موقعیت طلا استخراج کنید و بگذارید آن درس، راه حلی باشد که برای ادامه زندگی به آن نیاز دارید.
- خودتان را در روابط حمایتی قرار دهید. احساس قضاوت شدن میتواند عمیقاً منزویکننده باشد. با این حال، در ازای هر کسی که شما را قضاوت میکند، حداقل یک زوج وجود دارند که شما را درک میکنند، به شما حق میدهند و میخواهند از شما حمایت کنند. تکیه کردن به این روابط میتواند به ما کمک کند تا امنیت و اطمینان خاطر پیدا کنیم که هنوز ارزشمند و دوستداشتنی هستیم، حتی اگر اشتباه کرده باشیم.
- روی معنویت تمرکز کنید. اگر مطابق با باورهای معنوی خود زندگی میکنید، نظر دیگران اهمیتی ندارد. نگرانیهای خود را به هر قدرت برتر که به آن اعتقاد دارید، بسپارید و اعتماد کنید که از قبل بخشیده شدهاید، این درس را به دلیلی آموختهاید و در مسیر درست هستید. (پیشنهاد میشود مطلب چگونه به آرامش درونی برسیم؟ را مطالعه کنید.)
«پیشنهاد میشود از تست های شخصیت کلینیک روانشناسی آوان که به صورت رایگان در اختیار شما قرار داده شده است، برای آشنایی و آگاهی بیشتر از خودتان استفاده کنید.»
مطالب مشابه:
- چگونه خود را با تمام معایب دوست داشته باشیم
- رهایی از رنج اشتباهات گذشته
- چه زمانی ندانستن بهتر از دانستن است؟
- بینشهایی برای گذر از حسادت
- شخصیت چیست؟ هر آنچه لازم است درباره شخصیت بدانید
- خطرات مثبت اندیشی و اجتناب از واقعیت
- رویکردهای عملی برای هدایت حسادت
- چرا غیرمنطقی رفتار میکنیم؟
- ۱۰ عادتی که عزت نفس شما را نابود میکند
- ترس را بشکنید تا آزادی را بسازید
- برای موفقیت در روابط، شفقت به خود را پرورش دهید
- 6 استراتژی ساده برای خنثی کردن حسادت
- احساساتی که مغز را تسخیر میکنند
- ۷ عادت ذهنی ناسالم که شما را در زندگی عقب نگه میدارد