چگونه مبتدی بهتری باشیم

نکات کلیدی این مطلب:

• یکی از مهم‌ترین موانع ذهنی در شروع یادگیری، ترس از نادانی است.
• بسیاری از مبتدی‌ها حس می‌کنند که اشتباه نشانه‌ی بی‌استعدادی یا ناتوانی است.
• ندانستن پیش‌نیاز دانستن است.

کلینیک روانشناسی و مشاوره آوان – هر شروع تازه‌ای (از یادگیری زبان جدید گرفته تا آغاز مسیر شغلی یا حتی شروع یک سرگرمی تازه) همواره با ترکیبی از هیجان، ترس و ابهام همراه است. بسیاری از ما وقتی وارد مرحله‌ی «مبتدی بودن» می‌شویم، میل شدیدی داریم که هرچه زودتر از آن عبور کنیم و «بهتر» شویم؛ اما حقیقت این است که شروع کردنِ یک مهارت فقط یک بار در زندگی اتفاق می‌افتد و ارزش تجربه‌اش به اندازهٔ رسیدن به مهارت بالاست.»

اگر یاد بگیریم این دوران را با آگاهی و لذت طی کنیم، هم سرعت رشدمان بیشتر می‌شود و هم تجربه‌ی یادگیری برایمان شیرین‌تر خواهد بود. در این مطلب، پنج راهکار کلیدی برای اینکه «مبتدی بهتری» باشید و از این مرحله‌ی منحصربه‌فرد بیشترین بهره را ببرید، آورده شده است.

۱. آغوش باز برای نادانی

یکی از مهم‌ترین موانع ذهنی در شروع یادگیری، ترس از نادانی است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند ندانستن نشانه‌ی ضعف، کم‌هوشی یا عدم توانایی است. در حالی که ندانستن پیش‌نیاز دانستن است. کسی که از ابتدا کامل بوده باشد، اصلاً یادگیرنده به حساب نمی‌آید.

مبتدی بودن یعنی:

• جسارت شروع کردن دارید
• آماده‌ هستید با واقعیت‌های تازه مواجه شوید
• می‌توانید خطا کنید و از آن بیاموزید

بهترین مبتدی‌ها کسانی‌اند که با خود می‌گویند: «طبیعی است که نمی‌دانم. قرار است کم‌کم بلد شوم.»

پذیرش این واقعیت به شما اجازه می‌دهد در کلاس درس، محیط کار یا جمع دوستان سؤال بپرسید، اشتباه کنید و از دیگران کمک بخواهید. این رفتارها سرعت یادگیری شما را چند برابر افزایش خواهند داد. (پیشنهاد می‌شود مطلب تعریف مجدد موفقیت در زندگی را مطالعه کنید.)

۲. کوچک شروع کن، اما مداوم

اشتباه رایج مبتدی‌ها این است که می‌خواهند بیش از حد تلاش کنند. در همان هفته‌ی اول زبان‌آموزی روزی سه ساعت تمرین کنند یا در شروع ورزش، تمرینی مثل افراد حرفه‌ای انجام دهند. نتیجه چنین بینشی واضح است: فرسایش، دل‌زدگی و توقف.

بهترین راه برای لذت بردن از مرحله‌ی مبتدی این است که:

• انتظارات کوچک از خود داشته باشید
• مداومت منظم ایجاد کنید
• قدر پیشرفت‌های جزئی بدانید

برای مثال:

• روزی ۱۵ دقیقه تمرین زبان
• روزی ۱۰ صفحه مطالعه
• هفته‌ای ۳ بار ۲۰ دقیقه ورزش سبک
• اجرای ۱۰ دقیقه تمرین ساز موسیقی

مدل پیشرفت آهسته و پیوسته، دو مزیت مهم دارد. اول اینکه فشار زیادی ایجاد نمی‌کند و بنابراین احتمال ادامه‌دادن بسیار بیشتر است. دوم اینکه عادت‌های پایدار شکل می‌دهد، عادت‌هایی که در طولانی‌مدت شما را به سطح بالایی از مهارت می‌رسانند. (پیشنهاد می‌شود مطلب خلاقیت از آشفتگی شروع می‌شود را مطالعهه کنید.)

۳. ارزش اشتباهات را بدانید

بسیاری از مبتدی‌ها با کوچک‌ترین اشتباه دلسرد می‌شوند. حس می‌کنند اشتباه نشانه‌ی بی‌استعدادی یا ناتوانی است. اما اگر از منظر یادگیری نگاه کنیم، اشتباه دقیقاً همان عاملی است که شما را به پیشرفت نزدیک می‌کند.

محققان یادگیری معتقدند که «اشتباه، بازخورد بی‌نقصی است که دقیقاً نشان می‌دهد نقطه‌ی رشد کجاست.» به همین دلیل است که مبتدی‌های خوب:

• اشتباهات را ثبت می‌کنند
• تلاش می‌کنند دلیل خطا را بفهمند
• از خطا به‌عنوان راهنما استفاده می‌کنند، نه مانع

اگر هنگام صحبت کردن به زبان انگلیسی فعل زمان گذشته را اشتباه استفاده کردید، این نشان نمی‌دهد که شما توانایی یادگیری ندارید؛ بلکه یک علامت است که نشان می‌دهد این بخش نیاز به تکرار بیشتری دارد. همین.

نگاه تحلیلی به خطا، حس شرمندگی را به حس کنجکاوی تبدیل می‌کند و این یکی از بزرگ‌ترین مهارت‌های ذهنی در یادگیری است. (پیشنهاد می‌شود مطلب آیا ترس از اشتباه شما را فلج کرده است؟ را مطالعه کنید.)

۴. محیط مناسب بسازید

هیچ مبتدی‌ای در خلاء رشد نمی‌کند. محیط اطراف (چه دوستان، چه آموزگار، چه جامعه‌ی آنلاین) نقش عظیمی در پیشرفت و لذت بردن از یادگیری دارد.

برای اینکه مبتدی بهتری باشید، مهم است:

• با افراد هم‌سطح و هم‌هرم گفت‌وگو کنید
• از افراد ماهرتر بازخورد بگیرید، نه قضاوت
• در محیط‌هایی قرار بگیرید که ترس از اشتباه وجود ندارد
• از آموزشگرانی استفاده کنید که مبتدی بودن را ارزشمند می‌دانند

یک کلاس خوب، مربی دلسوز یا گروه کوچک از دوستانی که مهارت مشابهی را تمرین می‌کنند، می‌تواند کل مسیر یادگیری را تغییر دهد. در محیط‌های منفی، مبتدی‌ها خیلی زود دلسرد می‌شوند؛ اما در محیط‌های حمایت کننده، حتی اشتباه کردن هم شیرین است چون بخشی از مسیر دیده می‌شود. (پیشنهاد می‌شود مطلب راهنمای رواقی برای مراقبت از دیگران را مطالعه کنید.)

۵. از لحظه‌ی «نابلدی» لذت ببرید

واقعیت این است که مرحله‌ی مبتدی بودن هرگز دوباره تکرار نمی‌شود. فقط یک بار در زندگی‌تان اولین آهنگ را روی گیتار می‌نوازید، فقط یک بار اولین جمله‌ی کامل به زبان جدید می‌سازید، فقط یک بار اولین‌بار وارد باشگاه می‌شوید.

در نتیجه ارزش دارد که:

• با چشمان باز این تجربه را درک کنید
• حس کنجکاوی را فعال نگه دارید
• درگیر نتایج سریع نشوید
• از فرآیند یادگیری لذت ببرید

اگر فقط به هدف نهایی فکر کنید، مرحله‌ی مبتدی برای‌تان تبدیل به دوره‌ای ناراحت‌کننده و طاقت‌فرسا می‌شود. اما اگر کنجکاوی را معیار اصلی قرار دهید (مثلاً اینکه امروز چه چیز جدیدی کشف می‌کنم؟) یادگیری به سفری لذت‌بخش تبدیل می‌شود. (پیشنهاد می‌شود مطلب کنجکاوی، راهنمای شما برای معنا و تحقق را مطالعه کنید.)

مبتدی بودن یک موهبت است، نه یک نقیصه

اغلب افراد تلاش می‌کنند هرچه سریع‌تر مرحله‌ی «مبتدی بودن» را پشت سر بگذارند. اما وقتی از آن عبور کنند، تازه می‌فهمند که این مرحله چقدر منحصربه‌فرد و شادی‌آفرین بوده است. زمانی بوده که همه‌چیز تازگی داشته، هر رشد کوچکی قابل‌لمس بوده، هر تلاش کوچکی برابر با پیشرفت بوده. بنابراین، اگر می‌خواهید مبتدی بهتری باشید و از این دوره بهترین بهره را ببرید:

1. ندانستن را طبیعی بدانید
2. کوچک اما مداوم شروع کنید
3. اشتباه‌ها را ابزار یادگیری ببینید
4. محیط حمایتی بسازید
5. از این دوره با کنجکاوی و اشتیاق لذت ببرید

مهم‌تر از همه اینکه یاد بگیرید مسیر یادگیری را به‌عنوان بخشی از زندگی و هویت خود ببینید، نه فقط پلی به سمت نتیجه. هر مرحله‌ی تازه فرصتی بی‌نظیر است برای اینکه با خودتان مهربان‌تر، با جهان کنجکاوتر و با مهارت‌هایتان پایدارتر شوید.

«پیشنهاد می‌شود از تست های شخصیت کلینیک روانشناسی آوان که به صورت رایگان در اختیار شما قرار داده شده است، برای آشنایی و آگاهی بیشتر از خودتان استفاده کنید.»

محمد امین مختاریان

مطالب مشابه:

• با شناخت نقشه ذهنی خود، خودتان را کشف کنید
• چرا خودمحور بودن می‌تواند مفید باشد؟
• آیا روشن‌بینی می‌تواند به معنای پذیرش بی‌اهمیت بودن خودمان باشد؟
• خود کاذب؛ زندانی که خودمان ساخته‌ایم
• خودپنداره، آینه درونی واقعیت شما
• چرا کسی مرا دوست ندارد؟ چگونه ارزش خود را دوباره پیدا کنید؟
• عشق به خود برای هر روز
• گم شدن در مسیر زندگی و 5 قدم برای یافتن دوباره خود
• نحوه تشخیص و رهایی از “ترحم به خود”