گاموفوبیا و ترس از تعهد در روابط عاشقانه

نکات کلیدی این مطلب:

• گاموفوبیا (Gamophobia) ترسی شدید و غیرمنطقی از تعهد است.
• افراد مبتلا به گاموفوبیا اغلب از روابط خود اجتناب می‌کنند یا به طور ناگهانی آن را پایان می‌دهند.
• درمان‌های مبتنی بر شواهد (مانند درمان شناختی رفتاری) در درمان گاموفوبیا بسیار مؤثر هستند.

کلینیک روانشناسی و مشاوره آوان – هزاران سال است که شاعران و سخنوران، مخاطبان را با داستان‌هایی از خطرات، دام‌ها و چالش‌های یافتن و حفظ شریک عاشقانه‌، مجذوب خود کرده‌اند. این سنت در اشتهای به ظاهر بی‌پایان ما برای داستان‌هایی که رنج و وجد عشق رمانتیک را به تصویر می‌کشند، همچنان زنده است.

زنده و پویا

آمارهای اخیر نشان می‌دهد که جستجوی عشق در زندگی واقعی همچنان زنده و پویا است. اگرچه به نظر می‌رسد ازدواج رو به کاهش است (درصد بالایی از ایرانیان ۴۰ ساله هرگز ازدواج نکرده‌اند)، اما تمایل به روابط متعهدانه بلندمدت رو به افزایش است.

در حالی که جستجوی عشق هرگز آسان یا ساده نبوده است، انسان‌هایی که در عصر دیجیتال به دنبال ارتباط هستند در حال گذر از صحنه‌ی دوست‌یابیِ به طور فزاینده پیچیده و گیج‌کننده هستند. طبق مطالعه‌ای که سیناپرس منتشر کرد، تقریباً ۶۹ درصد از دخترانی که در فضای مجازی فعال هستند، ترجیح می‌دهند دوستان خود را به صورت مجازی و از طریق شبکه‌های اجتماعی انتخاب کنند. در مقابل، ۴۹ درصد از پسران نیز تمایل به این نوع دوست‌یابی دارند. اما به طور کلی می‌توان گفت که حدود ۲ درصد از دوستیابی‌های اینترنتی منجر به ازدواج می‌شوند که البته این روند درحال افزایش می‌باشد.

در مطالعه‌ای که در مورد مزایای بودن در رابطه عاطفی انجام شد، شرکت‌کنندگان «تجربه احساسات مثبت، از جمله عشق و اشتیاق و همچنین داشتن کسی برای حمایت و انجام کارها با یکدیگر» را به عنوان مزایای کلیدی رابطه‌ی بلندمدت متعهدانه شناسایی کردند. برای بسیاری از افراد، ترس فراگیر و طاقت‌فرسا از تعهد به شریک بلندمدت، اضطراب شدید و غیرمنطقی را ایجاد می‌کند و مانع از بهره‌مندی آنها از مزایای فراوان رابطه‌ی عاشقانه‌ بلندمدت می‌شود.

گاموفوبیا چیست؟

گاموفوبیا (Gamophobia) اگرچه به عنوان اختلال روانشناختی شناخته نمی‌شود، اما اصطلاحی است که به طور گسترده برای تعریف ترس شدید، طاقت‌فرسا و غیرمنطقی از تعهد و ناتوانی در ایجاد و حفظ رابطه صمیمانه و پایدار با شریک زندگی استفاده می‌شود. افرادی که از گاموفوبیا رنج می‌برند، هنگام قرار گرفتن در رابطه، احساس اضطراب شدیدی را تجربه می‌کنند و اغلب بدترین سناریو را پیش‌بینی می‌کنند. آنها الگوهای کناره‌گیری از شریک زندگی خود را بدون هیچ دلیل واضحی تکرار می‌کنند و به طور ناگهانی به روابط خود پایان می‌دهند.

ریشه ترس

اصطلاح گاموفوبیا ریشه یونانی دارد و گاموس (gamos) در یونانی به معنای ازدواج است و ریشه عمیقی در ترس‌های ناشی از اوایل کودکی، از جمله رفتار الگوبرداری شده والدین ویا مراقبان دارد. کودکانی که در خانواده‌های ناراضی، پر از درگیری یا خشونت بزرگ می‌شوند، یا شاهد فروپاشی ناراحت‌کننده و دردناک ازدواج والدین خود هستند و افرادی که آسیب‌های رابطه‌ای مانند خیانت یا خشونت شریک صمیمی را تجربه کرده‌اند، در معرض خطر ایجاد ترس‌های عمیق در مورد ورود به رابطه متعهدانه هستند.

افرادی که از گاموفوبیا رنج می‌برند، ترس عمیقی از گرفتار شدن در رابطه‌ای ناخوشایند دارند. آنها از رها شدن و سایر پیامدهای منفی بالقوه رابطه متعهدانه می‌ترسند. در مواقعی که احساس گرفتاری، تحریک یا تهدید می‌کنند، ممکن است دچار اضطراب شدید شوند که علائمی شبیه به حملات پانیک دارد، از جمله افزایش ضربان قلب، تعریق کف دست، درد قفسه سینه، مشکل در تنفس و افکار پریشان‌کننده در مورد پیامدهای فاجعه‌بار قریب‌الوقوع. (پیشنهاد می‌شود مطلب چگونه تجربیات دوران کودکی بر انتخاب همسر تأثیر می‌گذارد را مطالعه کنید.)

شمشیری دولبه

چرخه‌های مکرر اجتناب از تعهد، به عنوان مکانیسم دفاعی مبتنی بر ترس عمل می‌کنند که به دنبال جلوگیری از نتایج منفی است. در اینجا، مثل همیشه، ترس شمشیری دولبه است.

از یک سو، ترس نقش مهمی در بقای ما ایفا می‌کند و ما را از وجود تهدید واقعی و درک‌شده آگاه می‌کند که به نوبه خود، ما را مجبور به دفاع از خود می‌کند. از سوی دیگر، ترس می‌تواند عزت نفس، شجاعت و تاب‌آوری ما را کاهش دهد و مانع از انجام ریسک‌های معنادار و دستیابی به اهدافمان شود.

فراتر از ترس

غلبه بر گاموفوبیا امکان‌پذیر است. این کار با ایجاد آگاهی از افکار منفی مداوم و نگران‌کننده و باورهای خود محدودکننده در مورد تعهد، روابط و پیامدهای آنها و تشخیص چرخه‌های تکراری اجتناب آغاز می‌شود.

مواجهه، پردازش و غلبه بر ترس از تعهد اغلب مستلزم همکاری با متخصص سلامت روان است که درمان‌های مبتنی بر شواهد، از جمله درمان شناختی رفتاری (CBT) و پیشگیری از مواجهه و پاسخ (ERP) را ارائه می‌دهد. CBT نوعی روان‌درمانی ساختاریافته و هدف‌محور است که در آن فرد درمانجو با درمانگر خود (در مشاوره فردی) برای شناسایی، به چالش کشیدن، تغییر چارچوب و جایگزینی افکار و باورهای منفی، تغییر رفتارهای ناسازگار از طریق مواجهه و جایگزینی عادات ناسالم با عادات سالم‌تر، مثبت‌تر و سازگارتر همکاری می‌کنند.

واقعیت این است که ما چیزی بیش از آسیب‌ها، تروماها و ترس‌های گذشته‌مان هستیم. از طریق آگاهی و تعهد به بهبود و رشد خود، می‌توانیم بر عمیق‌ترین ترس‌هایمان غلبه کنیم. می‌توانیم مهارت‌های جدیدی بیاموزیم و استراتژی‌های قدرتمندی را به کار گیریم که به ما کمک می‌کنند از ترس‌هایمان فراتر برویم و زندگی و رابطه‌ای سالم، متصل و پایدار را که واقعاً می‌خواهیم و شایسته آن هستیم، ایجاد کنیم. (پیشنهاد می‌شود مطلب ترس از طرد شدن و راهکارهای مقابله با آن را مطالعه کنید.)

۶ گام برای غلبه بر ترس از تعهد

1. به افکار منفی، علائم جسمی و رفتارهای مرتبط با ترس از تعهد خود توجه کنید.
2. با دلسوزی به خودتان فکر کنید که چگونه الگوهایتان، آسیب‌های گذشته، ناامیدی‌ها و آسیب‌های روحی، ترس‌های شما را تشدید کرده و بر نحوه تفکر، عمل و واکنش شما به عنوان یک شریک زندگی تأثیر منفی گذاشته‌اند.
3. به خودتان اجازه دهید با احساسات ناراحت‌کننده کنار بیایید، همانطور که شروع به تشخیص چگونگی نقش ترس‌هایتان در تکرار چرخه‌های مضر می‌کنید.
4. این واقعیت را بپذیرید که شما قدرت پردازش ترس‌هایتان و ایجاد تغییرات معنادار و مثبت را دارید.
5. به خودتان قول دهید که برای پردازش آسیب‌های گذشته، افکار منفی و باورهای محدودکننده، به دنبال منابع و کمک باشید.
6. از یک متخصص سلامت روان کمک بگیرید، کسی که می‌تواند بینش‌ها، مهارت‌ها و استراتژی‌های قدرتمندی را برای غلبه بر ترس از تعهد در اختیار شما قرار دهد.

«پیشنهاد می‌شود از تست های شخصیت کلینیک روانشناسی آوان که به صورت رایگان در اختیار شما قرار داده شده است، برای شناخت و آگاهی بیشتر از خودتان استفاده کنید.»

مطالب مشابه:

• استرس چگونه بر روابط ما تأثیر می‌گذارد؟
• برای موفقیت در روابط، شفقت به خود را پرورش دهید
• چرا در برقراری رابطه عاطفی شکست می‌خورم؟
• ترومای دلبستگی چگونه بر روابط ما تأثیر می‌گذارد؟
• 5 نکته برای مقابله با جدایی عاطفی
• سندرم قلب شکسته چیست؟ چگونه درد قلب شکسته را درمان کنیم؟
• آیا اختلال در تصمیم گیری و دوسوگرایی نشانه‌هایی از تروما هستند؟
• اجازه ندهید تفسیر نادرست زندگی عاشقانه شما را خراب کند
• چگونه پافشاری بر باورها زندگی ما را شکل می دهد
• تاثیر تروما بر نیازهای اساسی انسان
• 4 عامل تعیین کننده عمر زندگی عاشقانه
• تعهد در رابطه، عاملی مهم برای عشق واقعی
• شکستن چرخه ترومای بین نسلی توسط جهش نسلی
• 3 نشانه ترومای پردازش نشده
• چگونه آزار عاطفی را تشخیص دهیم؟
• تشخیص محرومیت عاطفی از غفلت عاطفی
• غفلت عاطفی، دوستی های شما را از بین می‌برد